Natuur en cultuur |
||
Zuid-Afrika
Zuid-Afrika Home
|
DierenPrimaten. oormaki, vervetaapje, chacma baviaan. Knaagdieren. springhaas, stekelvarken, grondeekhoorn. Carnivoren. jakhals, grootoorvos, wilde hond, honingdas, genetkat, mangoest, aardwolf, gevlekte hyena, caracal, luipaard, leeuw, cheeta. Hoefdieren. aardvarken, olifant, kaapse rotsklipdas, zebra, neushoorn, wrattenzwijn, nijlpaard, giraf, nyala, bosbok, grote koedoe, zuidafrikaanse eland, gewone duikerbok, waterbok, rietbok, paardantilope, sabelantilope, gemsbok, bontebok, tsessebe, wildebeest, klipspringer, steenbok, suni, impala, springbok, buffel.
BevolkingDe eerste volken. De San, ookwel bekend als Bosjesmannen, waren nomaden. Ze leefden waarschijnlijk al voor 100.000 v. Chr. in Zuidelijk Afrika. Deze groep ontwikkelde zich gescheiden van de zwarte bevolking van andere delen van Afrika. Ze waren uitstekend in de jacht. Wat betreft communicatie waren rotstekeningen erg belangrijk. De San zijn kleiner in aantal geworden door volkerenmoord, ziekten en landverlies. Nu behoren slechts 10.000 mensen tot de San, waarvan een klein gedeelte nog leeft volgens de tradities. Ook de Khoikhoi (Hottentotten) hebben te kampen gehad met dezelfde problemen. Er wordt aangenomen dat de Khoikhoi een subgroep van de San uit Botswana zijn. Ze zijn ca 2000 jaar geleden naar de Kaap de Goede Hoop getrokken. Er waren huwelijken tussen de San en Khoikhoi. Vanwege nauwe banden werden ze ook wel Khoisan genoemd. De Nama en Griqua zijn nu de grootste Khoikhoi stammen. Bantoe-sprekende volken. Bantoetalen behoren tot de Niger-Conogo talen, die gesproken worden van de evenaar tot Zuid-Afrika. Het Bantoevolk was de eerste bedreiging van de Khoisan. Ze leefden van landbouw, bewerkten metaal, bakten potten en woonden in dorpen. In 500 v. Chr. bevolkten de Sotho-Tswana een groot gebied van het Hoogveld; de Nguni daalden via de oostkust af. Overige volken bleven in het noorden. Op den duur integreerden van Bantoevolken steeds meer met de Khoisan. Nu zijn er de volgende Bantoevolken: Basotho, Swazi, Tswana, Xhosa, Zulu, Lobedu, Ndebele en Venda. De Basotho leven in Lesotho en Vrijstaat. Omdat Lesotho nooit van Zuid-Afrika is geweest, leven de Basotho nog vrij authentiek. In het dagelijkse leven speelt spiritualiteit een belangrijke rol. Vee is ook erg belangrijk als offerdieren en als teken van rijkdom. Muziekinstrumenten: lekolulo (fluit), thomo en setolo-tolo. De geneeskunst wordt bedreven door sangomas, elk met hun eigen rituelen Een ngaka bestrijdt het kwaad (boloi en thkolosi). In de 19e eeuw bewoonden de Tswana de Noordelijke Provincie, Noord-West provincie, Noordelijke Kaap en grote delen van Botswana. Tijdens de Difaqane werden ze aangevallen door de Ndebele. Tijdens de Grote Trek van de Boeren kregen ze steun van de Britten in de vorm van de oprichting van Botswana in 1885. Na de oprichting van de Unie van Zuid-Afrika werden veel Tswana gedwongen te werken in de mijnbouw en industrie. In 1977 werd het gebied onafhankelijk verklaard. De Tswana leven in redelijk grote dorpen en hun huizen zijn van steen. Groepen waren erg dynamisch in grootte en samenstelling. De Ndebele zijn afstammelingen van een groep Zulu's die zich afgescheiden hebben in de Difaqane, en Nguni. In 1820 was het een militair sterke stam, wiens kracht in de perken werd gehouden door de Basotho. In 1836 werden ze verdreven door de Voortrekkers en vestigen zich in het huidige Zimbabwe. De beschilderde huizen en de klederdracht van de vrouwen zijn de meest opvallende kenmerken van de Ndebele. De Swazi zijn een Nguni clan die leefden aan de kust van Mozambique. Nu wonen ze vooral in het onafhankelijke Swaziland. Doordat ze geen Apartheid gekend hebben, is hun eigen traditie nog bewaard gebleven. De koning staat in hoog aanzien. Het leger is ook belangrijk, vooral toen de Swazi's beschermd moesten worden in de Difaqane. Verder speelt het een rol voor de integriteit van de Swazi's en de koningsgezindheid. Ceremionele dansen en kleding zijn ook nu nog in het dagelijks leven te bekennen. Over de afkomst van de Venda is weinig bekend. Een groep Senzi en Lemba kwamen uiteindelijk in een gebied terecht dat ze Venda noemden. Onder stamhoofd Thohoyandou bloeide hun cultuur. Na zijn verdwijning werd het onrustig en probeerde andere volken het land binnen te vallen. Dit lukte niet door de afgelegen ligging en de tsetse vlieg. Door de ligging kende Venda een zelfbestuur onder het Apartheidregime. De samenleving is matriarchaal. Verder zijn hekserij en rituele moorden. De Xhosa stammen af van een groep Nguni. De hoofdstam is de Gcaleka. Alle andere stammen zijn hieruit voortgekomen. In 1760 kwamen de Xhosa in contact emt de Boeren. Biede groepen vochten om grasland voor hun vee. De Xhosas verloren nagenoeg al hun land. Andere bedreigingen waren de blanken en de Difaqane. In de 19 eeuw gaven de Britten de Xhosa gedeeltelijke onafhankelijkheid. Veel Xhosa werkten voor de blanken en leider Sandile verzette zich hiertegen. Hij werd in de 9e Boerenoorlog vermoord. Door een visie van een meisje werd vee geslacht, omdat dit zou helpen om meer land te krijgen. Echter, veel Xhosa stierven door honger. Nu staan de Xhosa bekend als de rode mensen, vanwege hun rode kleding. Juwelen en kralen zijn belangrijke accessoires. Er wordt negatief tegen hekserij aangekeken. De Xhosa zijn bang dat ze bezeten worden door kwade geesten. De meest gevreesde geest, de tokoleshe, leeft in het water. Daarom zijn de meeste bedden hoog van de grond. Veel mensen hebben het topje van hun pink afgesneden. Dit zou beschermen tegen ongeluk. Onder leider Shaka groeide de Zulu's uit tot een grote militaire clan. Shaka's opvolger en halfbroer Dingaan zette het regime voort en vocht tegen de Trekboeren. In deze strijd werden 3000 Zulu's gedood in de Bloedrivier. Dingaan vluchtte naar Swaziland en werd daar vermoord in 1840. De Europeanen stelden Mpane aan als opvolger. In deze periode verloren de Zulu's veel land aan de Britten. Mpanes zoon en opvolger Cetshwayo leed onder de landbedreigingen van de Boeren. De Britten bedwongen de Boeren, maar eigenlijk alleen uit eigenbelang. Ze wilden een schikking treffen met de Zulu's om land af te staan. Cetshwayo stemde niet in, waarop de Britten het land binnenvielen. Cetshwayo werd gevangen genomen en de Britten stelden 13 leiders aan. Cetshwayo vroeg de Britten om genade en de Britten wilden eht gebied in een pro-Cetshwayo en een anti-Cetshwayo gebied te verdelen. Dit werkte niet en de Britten namen het land in en gaven het aan Natal. De Zulu's geloven dat Unkulunkulu de aarde heeft geschapen. Zijn dochter Unomkubulwana is in het dagelijkse leven belangrijker omdat zij de regenval regelt. Kleding geeft status en leeftijd aan. Ceremonies en zingen zijn belangrijke punten. Afrikaans sprekende mensen. Geschat wordt dat de samenstelling van de Afrikaners het volgende is: 40% Nederlands, 40% Duits, 7.5% Frans, 7.5% Brits en 5% overig. Afrikaans is een Germaanse taal. De Afrikaners domineren nog steeds een groot gebied van Zuid-Afrika. Sommige Afrikaners willen een onafhankelijke staat met alleen nakomelingen van de Boeren. Kleurlingen zijn meestal afstammelingen van slaven, gevangenen en verbannenen uit Indonesie en Zuidelijk-Afrika. Hun geloof is de Islam. Slaven van de Nederlanders hadden het erg slecht wat betreft behoud van eigen cultuur. Het gevolg is dat ze een taal ontwikkeld hebben: het Afrikaans, met veel Nederlandse taal erin.
Boeken
|
|