Dag 7 vrijdag 27-09-2002

 

Maya Route

Reisverhalen Home

Maya Route Home
Voorbereidingen
Mayacultuur
Landen Info
Tips
Reisverhaal
Nabeschouwing
Maya Route Links


Gastenboek
Home

Baby
Fotografie
Trouwreportages
Dagje uit
Recepten
Bruiloft

 

Chamula - Zinacantan

Ik heb 2 dagen geleden wat ondergoed, een T-shirt en een broek gewassen, maar het wil niet drogen. Dan maar wegbrengen naar de receptie voor wasservice. Op de patio zingen we voor Alex. Hij wordt vandaag 30 jaar (auw...). Peter vraagt bij de groep na of we wel weg willen vandaag ivm de regen. Maar we willen het bezoek aan 2 Mayadorpjes niet overslaan. Met heel oude volkswagenbusjes gaan we ernaar toe. Wat staat ons te wachten? De twee dorpjes zijn Mayagemeenschappen met een eigen autoriteit en een eigen geloof. Het is daar een uur vroeger, omdat ze niet aan de zomertijd doen. 

Als eerste bezoeken we olv gids Alex Chamula. De grootste bron van inkomsten is landbouw. De kerk in Chamula speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven. De kerk kent een invloed van het katholicisme, maar kent zijn eigen gebruiken. Als eerste de kerk zelf. De inrichting is totaal anders dan die van een traditionele kerk. De grond is bezaaid met dennennaalden en er zijn geen kerkbanken. Mensen zitten op de grond te bidden met een hoop kaarsen om zich heen. Een sjamaan in het midden voelt de pols van een vrouw om haar te genezen. Ze fluit om de ziel te roepen. We hebben het niet gezien, maar normaal houdt de sjamaan een kip of een ei rondom de zieke. De kip of ei neemt dan de kwade geest in zich op. Daarna wordt de kip of ei geofferd om de kwade geest te vernietigen. Jezus Christus speelt geen rol in hun kerk. Johannes de Doper is de kerkleider. Er komt alleen een priester om baby's te dopen. De mensen hebben hun eigen regels die ze mogen handhaven zolang ze Johannes de Doper niet beledigen. Doen ze dat wel, dan wordt de hele familie voor de rest van hun leven verbannen. Velen komen in San Cristóbal terecht en verkopen op de toeristenmarkt hun goederen (je kijkt dan ineens met heel andere ogen naar die mensen). De kerk kent geen huwelijk en feestdagen. Huwelijken worden alleen voor de wet gesloten. Je mag geen foto's maken in de kerk. Overtreding wordt bestraft met stokslagen. De kerkgangers houden ons goed in de gaten. Daarna neemt Alex ons mee naar het huis van de Maya Domo. Als jongetjes 12-14 jaar zijn, besluiten de ouders dat ze op de wachtlijst komen te staan voor het Domoschap. Ze komen als ze 40 jaar zijn aan de beurt. Ze worden gekozen voor een jaar. Er zijn 2 Domo's die elkaar elke 20 dagen aflossen. De functie van hen is het regelen van het altaar. Ze staan in hoog aanzien. Ze huren het huis voor 1 jaar en het kost vrij veel om Domo te worden. In het huisje staat de heilige maagd Guadalupe. Deze is heel bijzonder omdat ze niet blank is. We krijgen uitleg over de gebruiken, mogen posj proeven (hier moet je van boeren. Door het boeren komt al het slechte naar buiten) en hebben hars geroken. Er wordt wierook verbrand. Het huisje is hierdoor alleen een beetje heel erg benauwd. De Domo verdient geld door de verkoop van vuurwerk (deze worden bij elke bijzondere gelegenheid afgestoken), hars en wierook. Dit levert vrij veel op, omdat er nogal vaak geesten worden gehouden. Dit gedeelte van het bezoek aan Chamula is heel bijzonder, vooral omdat ze niet altijd even gastvrij zijn om zo'n grote groep te ontvangen. We krijgen van Alex nog even de tijd om Chamula te bezichtigen. Er is een markt waar vooral groenten en kippen worden verkocht. Vooral die kippen zijn bijzonder, omdat ze ter plekke geslacht en schoongemaakt worden. De Chamula's willen absoluut niet gefotografeerd worden, omdat ze denken dat hun ziel hen wordt ontnomen. Maar vanaf een verhoging tegenover de kerk kun je prachtige overzichtsfoto's maken. 

Hierna gaan we naar Zinacantán, het 2e dorpje. Je ziet meteen het verschil. Zinacantán is veel kleurrijker. De bevolking leeft van de bloementeelt. Ook hun kleding is kleurrijker. In Chamula is het voornamelijk zwart-wit. In Zinacantán dragen de mensen felgekleurde kleding met geborduurde bloemen. De mensen vinden het minder vervelend om gefotografeerd te worden. Via een modderpad (het regent nog steeds) gaan we naar een gezin dat kleding weeft en verkoopt. Over een groot kleed doen ze 3 maanden (prijs: $150!). Ze zijn echt mooi. Alex wil ons ook de echte tortilla's laten proeven. Dus naar het volgend gezin. Dit gezin is niet zo rijk. Ze hebben een erg klein huis met een harde steenbodem en een aluminium dak. Er staan nauwelijks meubels binnen (wel een TV!). De vrouw heeft wat hout aangestoken, maar doordat het hout wat vochtig is, rookt het ontzettend. Het huisje heeft geen schoorsteen, waardoor al snel het hele huisje gevuld wordt met rook. We krijgen traanogen en moeten hoesten (veel inwoners hebben ademhalingsmoeilijkheden). Ze legt een plaat op het hout en bestrooit het met kalk (anti-aanbak). Als de plaat wit wordt en dus droog is, begint ze met het persen van de tortilla's. Ze zijn binnen 10 min klaar, maar ik heb niets op, omdat ik teveel last had van de rook en dus naar buiten ben gegaan. Dan gaan we naar de kerk. Omdat Zinacantán geen markt heeft en door de regen, zijn er weinig mensen op straat. Jammer. De kerk is minder bijzonder dan die van Chamula. De kerk is veel meer katholiek. Alles draait dan ook om Jezus Christus. Het enige dat de kerk zijn charmes geeft, zijn de bloemen. 

Markt van Chamula, met op de achtergrond de kerk Weven met de hand in Zinacantan

's Middags heeft ieder voor zich San Cristóbal bezocht. Ik ga met Bianca en Veronique op pad. Eerst naar de groentemarkt. Veel kleuren (paarse bonen) en vele vreemde vruchten. Marktlui zijn niet opdringerig. We lopen langs de kraampjes en worden spontaan vegetarisch. Ze gaan niet echt hygiënisch met vlees om. Het ligt daar onbeschermd en er komen vliegen op af. Ook komen we een koeienkop tegen. De hoofdkerk van San Cristóbal is de San Domingo. Aan de buitenkant rijkelijk gedecoreerd (barok), maar de binnenkant valt tegen (eenvoudig met alleen rondom het altaar veel kitsch). Wordt dus een snel bezoekje. Elke wijk heeft zijn eigen kerk en daarbij zijn eigen feest. Vandaar al die vlaggetjes die overal ophangen (net als bij voetbal EK/WK bij ons worden ze niet meteen weggehaald). Via een aantal straatjes komen we weer bij het hotel. 

Om 17u45 verzamelen we ons om naar Sergio Castro te gaan. Sergio zet zich in voor het welzijn van de Maya's. Hij fungeert als arts en bouwt scholen. Eerst vertelt hij dat er in Chiapas nog 7 Mayastammen zijn, elk met hun eigen taal. De stam waartoe Chamula en Zinacantán behoren (de Tzotzils), is de grootste met 600.000 leden. De kleinste stam kent er slechts 600. Omdat deze stam vrij afgezonderd leeft, komt er veel incest voor. Tussen de 6 overige stammen worden soms huwelijken gesloten. In totaal zijn er 1 miljoen Maya's in Chiapas. Hij toont traditionele kleding. Deze verschilt per stam en je hebt verschillende kleding voor verschillende gelegenheden. Daarna krijgen we een diapresentatie over hoe de Maya's leven en over zijn werk. Als laatste gaan we naar de tuttifrutti kamer. Hier ligt van alles wat hij gekregen heeft (mayaspulletjes, maar ook euromunten). Er hangt een fotoreportage met verbrande mensen (heel aangrijpend). We geven een bijdrage zodat hij zijn (vrijwilligers-)werk kan voortzetten. Met bijna heel de groep gaan we eten. De ober moet even vragen of ze zo'n grote groep wel aankunnen. Het kan, maar het tegendeel is waar (ondertussen zijn we Peter en Ton kwijt, maar die zijn ons kwijt en zijn ergens anders gaan eten). Ik krijg mijn soep na 5 minuten, maar wacht ruim een uur, als iedereen allang hun hoofdgerecht op heeft en na veelvuldig vragen, op mijn hoofdgerecht. Mijn nagerecht krijg ik al als ik nog mijn kip aan het eten ben. Maar goed, het is ons laatste avondmaal in Mexico. Iedereen gaat vroeg naar bed, want morgen gaan we om 6u15 al weg.  

 

Naar boven